zondag, december 19, 2004

Karuna Project

Bang, bang hart…

Dat de overgang van het sportieve gedeelte naar het humane zo cynisch zou zijn, had ik mij nooit kunnen voorstellen. De nacht voordat Veerle en ik naar Pokhara vertrekken, waar we Tine en het Karuna project gaan bezoeken, wordt immers mijn portefeuille uit de kamer weggeritst... terwijl we erin liggen, nota bene.

Maar in Pokhara komen we dus terecht in een zee van rust ! Wat een verschil tegen Kathmandu. De witte bergtoppen in de verte weerspiegelen in het stille water van het Pewa-meer. Maar we zijn hier dus met een ander doel dan niksen aan het meer. We gaan naar het drukkere deel van de stad, aan het busstation. Daar is de krottenwijk waar Tine werkt. Met de beschrijving van Tine in de hand, wandel ik met klamme handjes de krottenwijk binnen. Dit is helemaal nieuw voor mij, vandaar de (drempel)vrees. We vragen een paar keer of we wel op de goed weg zijn naar ‘Miss Tina’ en dat blijkt zo te zijn. Toch blijft er wat schrik aanwezig: je bent hier volledig overgegeven aan de good-will van de krottenwijkbewoners... vooroordelen ?


Krottenwijkzicht

Aangekomen aan het klasje, begeleid door een vriendelijke Nepalees die we onderweg tegenkwamen, komt Tine naar buiten als ze geroepen wordt. Met een brede lach, en er half Nepalese uitziend, verschijnt ze door het deurgat “Amaaj, ik zou jullie niet meer herkend hebben !” We gaan dadelijk eens een kijkje nemen in het crea-klasje en zien er 16 kinderen met volle overgave met penseel en verf te werk gaan. Mmh, niet mis die werkjes... Tine begint wat uit te leggen en daar wordt mijn tweede vooroordeel aan diggelen geschoten (is een crea-atelier nu wel nodig in een krottenwijk). Ja dus ! Het creatief bezig zijn en de discipline die Tine erop nahoudt, zijn een eerste stap richting schoolpoort. En met de kwaliteit van de gemaakte werkjes heb je meteen en goed argument naar ouders en kinderen dat er wel degelijk een potentieel in hen zit dat verder in een school kan ontwikkeld worden. En het resultaat is er ook: 12 kinderen zijn met sponsorgeld naar de school gestuurd en het laatste nieuws is dat ongeveer de helft geslaagd is. Niet slecht als je weet dat ze na het midden van het schooljaar pas naar school zijn gegaan !
Na de eerste dag kruip ik al in mijn bedje met een goed gevoel: “Tine levert hier prachtig werk en de ingezamelde centjes worden hier goed besteedt.”


Kinderen aan het werk

Het leven zoals het is... Sukumbassi

In de komende dagen leer ik beetje bij beetje meer hoe het leven er in de krottenwijk (Sukumbassi in ’t Nepalees) aan toe gaat. Ik probeer hier een typische dag van Tine te schetsen.

Tegen 8 uur moeten alle kinderen in de rij klaar staan om naar school te vertrekken. Eenvoudige taak ? Niet in de Sukumbassi... Het eerste grote struikelblok is al de vraag of iedereen gegeten heeft. Bij sommige families is er niet genoeg geld om om elke ochtend rijst voor de kinderen te hebben (ter info: voor vele Nepalezen bestaan de maaltijden van een dag uit 2x rijst, al dan niet met groentjes en bonensoep). Het gebeurt ook dat de kinderen nog bezig zijn met huishoudelijke taken zoals koken of wassen, omdat de ouders hier ook niet altijd veel tijd in steken. Als iedereen er dan toch is, dan worden de uniformen op een centrale (propere) plaats aangetrokken. Als je eens in enkele krotten rondgekeken hebt, dan weet je waarom dit zo gebeurt... leven met 6 op een ruimte van 4 m², zonder kasten en gewoon een aarden vloer... dit zegt genoeg zeker.


Binnenkijken in een krot

Maar dan gaat het dus opgewekt in een lange rij naar de school. Het wordt al snel duidelijk dat er veel blijheid en pit in de kinderen zit, maar dat ze toch ook hunkeren naar affectie. Vooral deze blijdschap verrast me aangenaam, gezien de omstandigheden waarin ze leven. Binnen de schoolpoort speelt zich een bijna militair ritueel af waar bij ons gewoon de bel klinkt (stel je iets voor als een turn-dril-oefening). En dan lost de overvolle speelplaats zich plots, via rijen lopende kinderen naar de klassen, op in stilte.


Schoolrij

Nu is er tijd tot 16uur om allerhande dingen te regelen: de bouw en inrichting van een tweede kleuterklasje in de sloppenwijk, het onderhandelen met het stadsbestuur over de kleuterjuf, ‘sociaal assistente’ spelen voor de sloppenwijkbewoners die met hun problemen afkomen, een preek krijgen van het schoolhoofd over het kattekwaad van de kinderen, een infosessie organiseren en nog veel meer. En in een land als Nepal kruipt daar tijd in... veel tijd... heel veel tijd. Ik heb Tine bijvoorbeeld geholpen een poppenkast in elkaar te knutselen. Enkele houten panelen kopen, vijsjes, scharnieren (en onderhandelen over de prijs – een nationale sport in Azië), laten zagen en in elkaar steken, neemt al snel meer dan een halve dag in beslag.


info aan de vrouwen

Tegen 16u staan de kinderen alweer te popelen om aan het crea-atelier te beginnen. De kinderen zijn, wegens het grote succes, ingedeeld per leeftijdscategorie en kunnen één keer per week hun creativiteit komen botvieren. Er wordt geschilderd, geboetseerd, geknipt, geplakt, genaaid, geknutseld. En de resultaten, jongens, die mogen er wezen. Ik heb lang zo geen creativiteit als die kinderen !


Resultaat

Om 18u is het crea-klasje afgelopen... maar dan zit de dagtaak er nog niet op, neen neen, niet voor onze Tine. Ze geeft dan nog les van 19u tot 21u aan de vrouwen uit de krottenwijk. De geïnteresseerden kunnen er komen leren lezen en schrijven... Nepalees welteverstaan.

Uit deze beschrijving van de dagtaak blijkt wel duidelijk dat zo’n dagtaak vermoeiend is. Fysiek, maar zeker ook mentaal. Meestal zijn de mensen uit de wijk dan wel dankbaar (we werden bijvoorbeeld uitgenodigd om bij een familie te gaan eten in de krottenwijk), maar soms is er ook ondankbaarheid en ‘meer willen’. Het zijn ook niet direct de meest ‘gemakkelijke’ mensen: vaders die drinken en overdag hun roes uitslapen, moeders die zich niet (genoeg) om hun kinderen (kunnen) bekommeren, kinderen die slaag krijgen, straatgevechten,... je komt het er allemaal tegen. Ik wil hier geen oordeel vellen over deze mensen, integendeel. Door zelf even de omkadering te zien, word je een heel pak begripvoller.


Levendige “straat”

Waar werd en wordt het geld aan besteed ?

- Kleuterklasje: bouw en inrichting. Misschien ook (deel van) het loon van de kleuterjuf.
- Huurgeld voor het crea-klasje (jawel, ook ‘krotten’ worden verder verhuurd)
- Materiaal voor het klasje: inrichting en verbruiksmateriaal (ook voor de les aan de vrouwen).
- Schoolboeken, uniformen en schoolgeld voor de schoolkinderen.
- Andere kleine dingen, zoals een ouder die een onderzoek voor haar kind in het ziekenhuis niet kan betalen.


Het nieuw gebouwde kleuterklasje

Besluit(je):

Deze enkele dagen in de krottenwijk waren voor mij een hele openbaring. Ik heb mijn kijk op de wereld totaal moeten veranderen. Wij hebben zeker geen reden om ongelukkig te zijn !! Vele van onze problemen zijn het gevolg van het feit dat we te verwend zijn in deze maatschappij (denk daar maar eens over na)...
Ik zag in Nepal mensen die met bijna niets gelukkig zijn. En ik heb er ook gezien dat dat kleine beetje steun voor hen al een heel verschil kan uitmaken (voor de prijs van een pint hier, kan je iemand een maand naar school sturen). Belangrijk is wel dat het goed en efficient gebruikt wordt... en dat is met dit project zeker het geval !
Bedankt aan iedereen die een centje bijdroeg en een hele dikke proficiat aan Tine, die daar schitterend werk aan het leveren is !


Tine met kindje

Het slot(feest):

Om af te sluiten nog een sfeer-schets van de krottenwijk. De avond voor Tine en ik naar Kathmandu terugkeerden, werd er een groot feest voor Tine gehouden. Eerst werd ze in de bloemetjes gezet en overladen met Tika’s (die rode bol op het voorhoofd). Kinderen juichten in het rond aan het klasje. En dan werden er door de Nepalese vrouwen, op het zo typische deuntje, lofzangen geïmproviseerd tot wij er moe van werden (en zij nog steeds niet). Ondertussen werd er vlijtig gedanst (en jawel, de blanken moesten steeds op de dansvloer). De hele tijd daar in de Sukumbassi en zeker dit feestje de laatste avond heeft mijn hart zodanig geraakt dat deze dagen in mijn geheugen gegrift zullen blijven staan !

Project-site: http://www.karunaproject.be

woensdag, december 08, 2004

Everest Trekking - Deel 5 - "De terugweg"

Nu we eindelijk terug gaan naar de bewoonde wereld en de 'luxe', wil ik niet meer. Een goede douche en wat warmte zouden goed doen, maar het lijkt niet meer belangrijk. Ik schrijf in mijn dagboekje 'geniet zolang het nog duurt en wees niet triestig'. Vandaag dalen we een heel stuk af: tot Pheriche. En daar nemen we een warme douche... 't is te zeggen: een emmer heet water wordt in een reservoir boven het douchehokje gegoten, maar de omgevingstemperatuur is onder 0° ! Dat doet me even een kleine balans opmaken:
- we sliepen 16 dagen boven de 4700m (uitgezonderd Dingboche) en zelfs 3x boven de 5000m
- het is 17 dagen geleden dat we nog een boom zagen
- we leven al 17 dagen in vriestemperaturen
- ik loop al +/- 13 dagen met een verminderd gevoel in mijn vingertoppen
- het is 14 dagen geleden dat ik nog eens deftig gewassen ben... en dat begin ikzelf zelfs te ruiken...
In het boek 'Into Thin Air' staat dat je lichaam verandert op grote hoogte en dat stel ik hier ook vast: mijn benen zijn precies in omvang afgenomen, maar de spieren voelen wel aan als staal.


Terugblik op Ama Dablam

Bij het verder afdalen, doet het even raar aan terug tussen de bomen te lopen. We komen onderweg nog een hele yak-trein met materiaal voor een Koreaanse Ama Dablam expeditie tegen. Terug aankomen in Namche Bazaar is toch wel een speciaal gevoel. Enerzijds profiteer je er van de genoegten van de beschaving (pizza, taart), maar aan de andere kant voelt deze "overdaad aan luxe" raar aan. Ook al stijgt de spanning door zo lang dicht op elkaar te leven, in Namche klinken we met een (Everest) Whisky op een geslaagde tocht. En we kunnen ook weer even naar muziek luisteren, die ik achterliet als overgewicht in Namche. Zaaaalig !


Santé !!

Het is nog een dagje stappen tot Lukla, om van daaruit terug naar Kathmandu te vliegen, maar we voelen dat de tocht erop zit en maken het ons die laatste dag gemakkelijk en huren een drager in voor een dag. Afdalen gaat trouwens sowieso veel sneller dan stijgen... we doen het stukje Namche - Jorsale in 1 uur tijd naar beneden... terwijl we er 5 uur over deden in omgekeerde richting.
In Lukla besluiten we nog maar eens op de succesvolle tocht te gaan klinken en stappen er de wave-pub binnen. Daar zit een hele bende Britten die de Everest trekking deden voor een goed doel. De combinatie alcohol en goede muziek maakt dat de sfeer er al direct inzit. We staan er om 17u te dansen - raar, maar waar.

Aan alles komt een einde... maar soms met wat vertraging... Onze terugvlucht is 3 uur te laat op de planning. Dat geeft wat tijd om met andere reizigers te praten. Een brits koppel raadt ten zeerste Nieuw-Zeeland aan... het overwegen waard...

Dagoverzicht:
19/11 - Gorakshep - Pheriche
05/12 - Pheriche - Sanasa
06/12 - Sanasa - Namche Bazaar
07/12 - Namche Bazaar - Lukla
08/12 - Vlucht Lukla - Kathmandu

zaterdag, december 04, 2004

Everest Trekking - Deel 4 - "Dak van de wereld (Everest Base Camp)"

Na de zware klim van Island Peak is een rustdag welkom. Meteen ook even tijd om de kousen uit te wassen die serieus beginnen te stinken :-( Hierna staat er immers weer een zware dag op het programma. We gaan naar de Everest vallei trekken over de Kongma La pas (Chukung naar Lobuche, naast het Nuptse massief). Maar na Island peak heb ik last van een anti-climax gevoel en geraak maar amper uit mijn bed. Maar een geluk dat ik deze tocht toch doe, want hij is ronduit schitterend. We komen bijna geen andere trekkers tegen (de Everest-vallei zelf is een 'toersitensnelweg' in vergelijking met deze rust), dus het is genieten van de rust... en van de schitterende uitzichten: mooi zicht op Island peak en Ama Dablam, 'net onder' Lhotse/Nuptse, bervoren watervallen en meren. Eens over de pas is er dan weer een prachtig zicht op de andere vallei (o.a. Cholatse en Lobuche). Vanop de pas wordt het ook duidelijk dat de afdaling nog lang zal worden. En gevaarlijk ook blijkt, ik struikel op een bepaald moment voorover en maak bijna een tuimeling. Als we in de lodge aankomen, krijgen we een kijvende vinger van de lodge-dame: 'nog zo laat toekomen'... het is dan 17u. Net voor de overtocht van de gletsjer naar Lobuche, zorgden mistslierten voor een mystiek effect.


Wandelen in de mistslierten

's Anderendaags gaat het op 3 uur tijd naar Gorak Shep. Een korte tocht, maar deze korte etapes zijn nodig wegens de stijging. Hoogteziekte is geen pretje ! En we zullen in Gorak Shep slapen op 5180m ! En je merkt er het effect van de hoogte. Er zit een groep maleisiers in onze lodge, waarvan de meerderheid gelijk zombies ronddwalen. Een van de Nepalese gidsen zegt trouwens dat 90% van de mensen die hier overnachten last hebben van serieuze slaapstoornissen ('s nachts plots snakken naar adem). Gelukkig ben ik daat gespaard van gebleven. Van hieruit zien we al het topje van de Everest. Dit geeft toch wel een speciaal gevoel: zicht op het hoogste punt van deze aarde...


Everest en Nuptse bij zonsondergang

Vooral bij de zonsondergang is het geweldig: eerst zijn nog vele toppen prachtig oranje verlicht, op het einde alleen de Everest. En rondom ons liggen nog de prachtige toppen van Nuptse en PumoRi. Woorden schieten tekort om wat je hier ziet en voelt te beschrijven !


Pumo Ri

Op weg naar Everest Base Camp komen we achtereenvolgens een reeks grafmonumenten tegen en een neergestorte helicopter. Eens op de gletsjer hoor je de werking ervan. En tijdens onze lunchpauze in Everest Base Camp zien we een van de Seracs (reusachtige ijsblokken) van de Khumbu Icefall naar beneden tuimelen in een lawine (we zien er trouwens nog 2 andere lawines deze dag). Dit alles doet je toch beseffen dat je op een zeer afgelegen en extreme plek zit.
In Everest Base Camp mag het zicht op de Everest zelf dan wel slecht zijn, het is een plek die een zeker respect afdwingt en iets uitstraalt. Vele van de Everest expedities 'begonnen' immers hier. Het zicht is er trouwens prachtig: 360° sneeuw, ijs en kale rots, met als absolute hoogtepunt de Khumbu Icefall.


Lawine op de Khumbu Icefall

Een dagje later trotseren we de koude (-20° bij vertrek) en de hoogte (5545m) om vanop de Kala Patar een beter zicht te hebben op de Everest. En dat zicht mag er wel zijn. We lagen er zeker een uur te genieten van het uitzicht. Ik heb de foto's niet nodig voor deze zichten, die staan voor altijd in mijn geheugen gegrift ! Maar de top van de Kala Patar betekent dat het vanaf dan ook alleen nog maar naar beneden zal gaan, helemaal terug tot Lukla. Het Clouseau-liedje 'afscheid van een vriend' begint in mijn hoofd te spelen. Dit beschrijft vrij goed het gevoel: nooit zal ik deze momenten vergeten ! Maar ik heb ook het gevoel dat het geen vaarwel is, maar enkel een (tijdelijk) afscheid...


Everest en Nuptse, gezien vanop Kala Patar

Kleine 'culinaire' zijsprong: hier kan je 'marsroll' krijgen, een springrol-deeg met daarin een mars. Lekker !

Dagoverzicht:
29/11 - Chukung (rustdag)
30/11 - Over Kongma La naar Lobuche
01/12 - Lobuche - Gorakshep
02/12 - Everest Base Camp
03/12 - Kala Patar